Merhabalar,

Sevgili arkadaþlarým ve dostlarým;

Geçenlerde Adana- Ankara seyahatýmda mola için Toroslarýn sevimli ilçesi Pozantý' da tesadüfen durduðumuzda karþýma kocaman bir sembolik " Þalgam bidonu " gözüme takýldý. Hemen fotoðrafýný çektim ve belki günün birinde bu faydalý sebze ile ilgili bir yazý hazýrlarým ve bu fotoðrafý kullanýrým diye düþünmüþtüm. Ýþte o gün de, bugün oldu " Þalgam ve þalgam suyu " ile ilgili bu yazým için.

Çocukluðumuzda sokaklarda satýlan " ÞALGAM VAR.. KESKÝN ÞALGAM..! " naralarý ile satýlan bu þalgamýn bir bardak suyu ve iki adet tanesinin ( daneleri ) fiyatý 15-Kuruþtu hatýrlýyabildiðim kadarý ile ( Yýl = 1957 ). Þalgam suyu, turpgiller familyasýndan bir bitki olan þalgam bitkisinden yapýlan bir içecektir.

Bu þalgam suyu Adana' da kebapçýlarda kebap porsiyonu servisi ile birlikte gelen yegane lezzetli bir içecekti. Bu içecek yerine göre zengininde, fakir fukaranýnda Çukurova bölgesinde vazgeçilmez içeceðiydi. Damak tadý olarakda bayaðý lezzetliydi. Hatta bazen þalgam suyu içine acýlý turþu suyuda karýþtýrýldýðýnda, deme gitsin misali tadýna doyum olmazdý.

Daha sonralarý bunu raký veya votka ile miks edip, karýþtýrýp zevkle içenlerde olmuþtur. Þalgam tanesi dediðimiz sebzesi ise içki sofralarýnda turþu kategorisinde aranýlan mezeler listesinede dahil olmuþtur.

Önceleri Adana ve çevresinde sevilen bir içecek olarak satýlan bu þalgam suyu, bilebildiðim kadarý ile þu anda Türkiye' mizin neredeyse yarýsýnda bulunup, satýlmaktadýr. Yani baþka bir deyiþle " Ayranýn " partneri " Þalgam suyu " olmuþtur. Ancak þalgam suyunun mevsimsel olarak sýcak yaz aylarýnda deðilde serin ve soðuk bahar ve kýþ aylarýnda içilmesi çok daha idealdir.

Þalgam hakkýnda belki çoðunuzun haklý olarak bir bilgisi olmayabilir. Bu nedenle isterseniz " Þalgam suyu " ile ilgili kýsacýk bir bilgi vermenin faydasý olur herhalde. Gerçi litaratürde " Þalgam ve þalgam suyu " , Adana' nýn sembolü, Adana kebap ve ayrýca her çeþit kebap ve köftelerin de vazgeçilmez eþlikçilerinden birisi olan þalgam suyu iþtahla içilir denir.

Vikipedi, özgür ansiklopedisinden araþtýrp, bulduðum notu size burada takdim ediyorum.

Þalgam, Turpgiller (Brassicaceae) familyasýna ait bir bitki olan Þalgam bitkisinden (Brassica rape) yapýlan Çukurova' ya özgü bir içecektir. Kýrmýzý renkli, bulanýk görünüþlü ve ekþimsidir. Acýlý ve acýsýz çeþitleri mevcuttur.

Þalgama acý olarak genellikle acý süs biberi turþusunun suyu kullanýlýr. Damak tadýna göre 1/3 ila 1/6 oranýnda þalgama katýlabilir. Ancak þalgam acýsýyla karýþtýrýldýktan sonra fazla bekletilmemelidir, þalgam bozulabilir. O yüzden acýyý þalgamý içmeden önce katmak daha iyi olur. Þalgamla beraber siyah havuç ikram edilir. Mayalanma sürecine de dahil olmuþ bu siyah havuçlar, þalgam suyunun içinde dururlar. Bunlara tane denir, yöre aksaný sebebiyle dene dendiði bilinmektedir.

Þalgam suyu Adana'da sadece þalgam diye ifade edilir. Þalgam genellikle kebap çeþitleri ile birlikte tüketilir.

Þalgamýn anavataný Adana olarak bilinir ve en çok orada tüketilir. Araplar tarafýndan ilk olarak yapýldýðý söylenir. Plastik þiþede tadýnýn bozulmasý daha kolay olduðu için genelde cam þiþelerde tercih edilir.

Þalgam yapýmýnda þalgam, kýrmýzý havuç, bulgur unu, tuz, maya ve su kullanýlýr. Þalgam suyunun fermantasyonu iki aþamada gerçekleþir. Birinci aþama; ekþi maya, tuz ve su ile karýþtýrýlarak bulgurun hamur haline getirilmesidir. Ýkinci aþama; bulgurun su ile ekstaraksiyonu sonucu elde edilen sývýnýn dilimlenmiþ þalgam ve kýrmýzý havuç ile fermantasyonudur.

Ýnsan saðlýðý için pek çok faydalarý vardýr.

Ýþtahý açar,
Laktik asit içerir, sindirimi kolaylaþtýrýr.
B grubu vitaminleri içerir, sinirleri yatýþtýrýr.
Mide ve karaciðere faydalýdýr,
Kalsiyum, potasyum ve demir içerir, kemik ve diþleri kuvvetlendirir.
Afrodizyak özelliði vardýr.
100 gramýnda 20 kalori olan þalgam, A–B–C vitamini içerir.Kalp, damar ve göz saðlýðý için faydalýdýr.
ÝÞTE SÝZE BÝR BARDAK ÞALGAM SUYU HEMDE DANELÝ
* ***